Zarząd Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej (ZWRP) przyjął stanowisko. Sprzeciwia się w nim planowanemu objęciu instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych systemem EUETS. Samorządy województw wskazują w nim, że rozwiązanie może doprowadzić do wzrostu kosztów zagospodarowania odpadów i cen ciepła systemowego. W ostatecznym efekcie zwiększy to wydatki ponoszone przez mieszkańców. Stanowisko w tej sprawie Zarząd ZWRP przyjął 15 września 2026 r.
Objęcie spalarni odpadów komunalnych systemem EUETS nie spowoduje ograniczenia ilości odpadów
Związek Województw zwrócił uwagę, że objęcie spalarni odpadów komunalnych unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (EUETS) nie spowoduje samo w sobie ograniczenia ilości wytwarzanych odpadów. Nie stworzy też alternatywnych możliwości zagospodarowania frakcji resztkowej. Jednocześnie ZWRP wskazał, że obowiązek zakupu uprawnień do emisji CO₂ oznaczałby dodatkowe koszty dla instalacji. Zdaniem Związku zostałyby one uwzględnione w cenach przyjmowania odpadów, a następnie przeniesione na gminy i mieszkańców.
– Nie kwestionujemy potrzeby prowadzenia ambitnej polityki klimatycznej. Musi ona jednak uwzględniać realne skutki społeczne i ekonomiczne podejmowanych decyzji. Objęcie spalarni odpadów systemem ETS oznacza dodatkowe koszty, które ostatecznie mogą ponieść mieszkańcy – zarówno w opłatach za odpady, jak i rachunkach za ciepło. Koszty polityki klimatycznej nie mogą być przerzucane na gospodarstwa domowe – powiedział Olgierd Geblewicz, prezes ZWRP.
EUETS i wyższe opłaty za odpady oraz ciepło
Samorządy zwracają uwagę, że problem jest szczególnie istotny w sytuacji, gdy już obecnie rosną koszty odbioru, transportu i zagospodarowania odpadów komunalnych. Wprowadzenie dodatkowych obciążeń dla instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych może zwiększyć presję na podnoszenie opłat ponoszonych przez mieszkańców.
Związek wskazał również na konsekwencje dla odbiorców ciepła. Spalarnie nie są bowiem wyłącznie instalacjami służącymi zagospodarowaniu odpadów. Wytwarzają także energię elektryczną i ciepło systemowe dostarczane do miejskich sieci ciepłowniczych.
Dodatkowe koszty wynikające z systemu EUETS mogą więc wpłynąć również na ceny ciepła. Związek ostrzega, że ich wzrost może skłaniać część mieszkańców do rezygnacji z ciepła sieciowego, co nie zawsze będzie korzystne dla środowiska, w tym dla jakości powietrza.
W przyjętym stanowisku Zarząd ZWRP zwraca również uwagę na zasadę rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). W ocenie samorządów planowane rozwiązania mogą prowadzić do sytuacji, w której koszty związane z obecnością określonych materiałów w strumieniu odpadów zostaną w praktyce przeniesione na mieszkańców, w tym na odbiorców ciepła produkowanego w instalacjach termicznego przekształcania odpadów komunalnych.
Związek podkreśla jednocześnie znaczenie takich instalacji dla lokalnych systemów energetycznych. Produkowane w nich prąd elektryczny i ciepło stanowią stabilne źródło energii oraz wspierają miejskie systemy ciepłownicze. W ocenie samorządów jest to również element zwiększający bezpieczeństwo energetyczne i dywersyfikację źródeł energii.
ZWRP apeluje o zmianę projektowanych przepisów
Zarząd ZWRP wnosi o podjęcie w trwającym procesie legislacyjnym działań zmierzających do wykreślenia regulacji przewidujących objęcie instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych systemem EUETS.
W przyjętym stanowisku samorządy apelują, by przy podejmowaniu decyzji uwzględnione zostały nie tylko cele klimatyczne, ale także społeczne i ekonomiczne skutki zmian – szczególnie ich wpływ na wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz koszty ponoszone przez gospodarstwa domowe. Opisywane stanowisko Zarządu ZWRP dostępne jest na stronie: polskieregiony.pl.
Na podstawie nadesłanej informacji
graf. Sozosfera/Canva AI (wygenerowana przez SI)
