Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie 30 grudnia 2014 r. zaprezentował sprawozdanie z realizacji drugiego etapu „Ogólnokrajowego cyklu kontrolnego przestrzegania przez gminy przepisów znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Inspekcje były prowadzone w okresie od 16 kwietnia do 31 sierpnia 2014 r. Objęto nimi 32 samorządy (cztery miejskie, sześć miejsko-wiejskich i 22 wiejskich).
Do kontroli wytypowano gminy o największym procencie spadku masy odebranych odpadów (sześć jednostek), o najniższym poziomie recyklingu (sześć jednostek) oraz jedno miasto o niskiej stawce opłat. Ponadto skontrolowano 16 samorządów na zasadzie wyboru losowego, których nie badano w pierwszym etapie.
W wyniku przeprowadzonych kontroli stwierdzono, że 18 gmin nie prowadziło kontroli podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, a 14 jednostek nie weryfikowało przekazywanych przez firmy wywożące odpady sprawozdań kwartalnych.
Ponadto 20 samorządom udało się osiągnąć wymagany w 2013 r. poziom recyklingu odpadów budowlanych i rozbiórkowych, zaś w 12 pozostałych żaden z podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości nie wywiózł od nich odpadów budowlanych i rozbiórkowych. Natomiast siedem gmin nie osiągnęło poziomu recyklingu odpadów surowcowych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Pięć gmin nie uzyskało z kolei poziomu ograniczenia odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, przekazywanych do składowania (Grójec – 68,9%, Michałowice – 63,8%, Ostrów Mazowiecka – 50,2%, Siedlce – 102,3% i Wiskitki – 55,6%). Przy tej okazji warto wskazać, iż WIOŚ nie podejmował czynności w związku ze stwierdzonym nieosiągnięciem przez te jednostki poziomu ograniczenia masy bioodpadów, z uwagi na niejednoznaczną interpretację przepisów – do jakiego poziomu obliczać wysokość kary (63,42% średniej ważonej dla 2013 r. lub 50% wielkości obowiązującej od 16 lipca 2013 r.).
12 kontrolowanych samorządów nie zrealizowało obowiązku utworzenia punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Rady wszystkich zbadanych gmin ustanowiły selektywne zbieranie odpadów komunalnych, w tym 28 z nich zdecydowało się na wdrożenie segregacji obejmującej co najmniej zbieranie papieru, metali, tworzyw sztucznych, szkła i opakowań wielomateriałowych, a cztery jednostki wprowadziły podział na „frakcję suchą” i „frakcję mokrą”. Mówiąc o ustanawianiu prawa miejscowego, warto wskazać, że w 13 kontrolowanych jednostkach nie zostały uchwalone w ustawowym terminie regulaminy utrzymania czystości i porządku w gminie.
Wszystkie skontrolowane samorządy zorganizowały przetargi na odbieranie (lub odbiór i zagospodarowanie) odpadów komunalnych od mieszkańców. 25 z nich zdecydowało się objąć systemem tylko nieruchomości zamieszkane, zaś pozostałe objęły nim wszystkie posesje: te zamieszkane i te niezamieszkane.
Trzy gminy nie udostępniły na stronie internetowej urzędu wymaganych informacji, a pięć jednostek zamieściło na stronie jedynie częściowe dane. Jeden samorząd przekazał sprawozdanie z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2013 r. po terminie.
