Zakrzówek dla gniewosza plamistego?

W połowie 2014 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie otrzymał szereg informacji o występowaniu gniewosza plamistego w rejonie Zakrzówka w Krakowie. Przekazane materiały wskazały, że na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę stwierdzono występowanie dużej liczby osobników tego gatunku, co potwierdziła wykonana inwentaryzacja. W związku z powyższym, RDOŚ przystąpił do ustalenia strefy ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania gniewosza plamistego na Zakrzówku w Krakowie.
 
W wykonanej ekspertyzie jednoznacznie wskazano, że ze względu na konieczność zabezpieczenia siedliska gniewosza plamistego na Zakrzówku konieczne jest wyznaczenie strefy ochrony o powierzchni ponad 50 ha. Niestety, problemem okazało się ustalenie właścicieli działek w tym rejonie. Pomimo zaistniałych komplikacji RDOŚ zdecydował o zaprojektowaniu strefy ochrony obejmującej jeden z najcenniejszych fragmentów miejsca rozrodu i regularnego przebywania gniewosza plamistego na Zakrzówku. Jest to obszar o powierzchni ok. 12 ha, który w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniowo-usługową.
 
Na terenie strefy planowane jest wprowadzenie zakazów wznoszenia obiektów, urządzeń i instalacji oraz dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli nie jest to związane z potrzebą ochrony gatunku. Przewiduje się rezygnację ze standardowo obowiązującego na obszarze strefy zakazu przybywania osób ze względu na masowe wykorzystywanie Zakrzówka przez mieszkańców Krakowa jako miejsca wypoczynku i rekreacji. Według autora ekspertyzy, penetracja terenu przez ludzi nie stanowi istotnego zagrożenia dla gniewosza plamistego. Planowane jest również odstępstwo od zakazu wycinania drzew i krzewów, która to czynność jest niezbędna dla zachowania we właściwym stanie siedlisk gniewosza plamistego.
 
Należy podkreślić, że gniewosz plamisty jest wężem niejadowitym. Został on wpisany do Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt jako gatunek wysokiego ryzyka, narażony na wyginięcie, głównie ze względu na przekształcanie i zanik odpowiednich siedlisk oraz prześladowanie węży. Gniewosz plamisty zasiedla najczęściej tereny otwarte, nasłonecznione, o zróżnicowanej strukturze roślinności. Pierwotnymi miejscami jego występowania są pobrzeża lasów, polany śródleśne, zakrzaczenia, tereny skaliste i kamieniste, a także brzegi cieków. Większość obserwacji gniewosza plamistego ma jednak miejsce w terenach przekształconych przez człowieka, takich jak ruiny budynków, wysypiska, kamieniołomy, hałdy, torowiska oraz pobocza dróg. Obszar Zakrzówka stanowi więc optymalne miejsce występowania tego gatunku.
 

 

Artykuły i aktualności