Komisja Europejska (KE) zwróciła uwagę, że dziewiąte sprawozdanie na temat stanu oceanów pokazuje, że każda część oceanu jest obecnie zagrożona zmianą klimatu, utratą bioróżnorodności i zanieczyszczeniem. Sprawozdanie zostało opublikowane przez służbę monitorowania środowiska morskiego programu Copernicus, czyli unijnego systemu obserwacji Ziemi.
Sprawozdanie na temat stanu oceanów – co pokazują badania?
Badania pokazują, że ocieplenie oceanów przyśpiesza, bioróżnorodność mórz jest coraz bardziej zagrożona, szybko postępuje też zakwaszenie. Zanieczyszczenie plastikiem dotyka obecnie wszystkich basenów oceanicznych, podczas gdy zagrożone gatunki i rafy koralowe stoją w obliczu krytycznych zagrożeń – przekazała KE powołując się na sprawozdanie na temat stanu oceanów.
– Jako właściciel programu Copernicus, najbardziej unikalnego systemu obserwacji Ziemi, Unia jest w stanie monitorować stan środowiska Ziemi i jego podsystemów. Infrastruktura i usługi programu Copernicus stanowią światowej klasy zdolność umożliwiającą Unii odgrywanie wiodącej roli w obserwowaniu i prognozowaniu różnych parametrów stanu oceanów. Komisja jest zaangażowana w ciągłość i ewolucję programu Copernicus, a także w zapewnienie, aby europejskie zdolności w zakresie obserwacji Ziemi obejmowały wszystkie podmioty i zdolności publiczne i prywatne oraz łączyły je. Gospodarka kosmiczna polega na uwolnieniu mocy systemów i usług kosmicznych w celu oferowania rozwiązań w różnych obszarach polityki i sektorach rynku – powiedział Andrius Kubilius, komisarz do spraw obrony i przestrzeni kosmicznej.
Bezprecedensowe ocieplenie mórz i oceanów
W przekazanej informacji wskazano też najważniejsze wnioski płynące z tegorocznego raportu. Sprawozdanie na temat stanu oceanów wskazało na bezprecedensowe ocieplenie. Wiosną 2024 r. globalne morze osiągnęło rekordową temperaturę 21°C, co miało poważny wpływ na ekosystem Ziemi – wskazała KE. Podano też, że w latach 2023 i 2024 temperatury oceanów przekroczyły poprzednie rekordy o ponad 0,25°C. Miało to negatywny wpływ na ekosystemy, rybołówstwo i gospodarki przybrzeżne. W sprawozdaniu stwierdzono też, że w latach 1901-2024 poziom mórz wzrósł o 228 milimetrów, zagrażając 200 milionom Europejczyków mieszkających na obszarach przybrzeżnych i narażając na niebezpieczeństwo obiekty światowego dziedzictwa UNESCO.
Podczas śródziemnomorskiej fali upałów w 2023 r. cieplejsze wody zwiększyły liczbę gatunków inwazyjnych, co doprowadziło lokalne rybołówstwo na skraj załamania – zaznaczyła KE.
Między grudniem 2024 r. a marcem 2025 r. powierzchnia lodu na Morzu Arktycznym odnotowała cztery kolejne rekordowo niskie poziomy. W tym czasie utracił on obszar prawie dwukrotnie większy od Portugalii.
Sprawozdanie na temat stanu oceanów dostarcza istotnych danych
Komisja wskazała, że roczne sprawozdanie programu Copernicus na temat stanu oceanów dostarcza istotnych danych na temat wpływu zmian w oceanach na ekosystemy, bezpieczeństwo żywnościowe, gospodarki, społeczności nadbrzeżne i globalne regulacje klimatyczne.
Za pośrednictwem systemu Copernicus, Unia Europejska intensyfikuje działania, dostarczając wiarygodnych danych w celu monitorowania zdrowia oceanów i wspierania środków, które chronią bioróżnorodność, ograniczają zanieczyszczenie i wzmacniają odporność na zmianę klimatu.
– Wnioski ze sprawozdania na temat stanu oceanów ujawniają trudną, ale istotną diagnozę naszego oceanu. Potwierdza to, że potrójny kryzys planetarny nie jest przyszłym zagrożeniem, ale obecną rzeczywistością w naszych basenach. Oznacza to również, że podjęliśmy pierwsze niezbędne kroki, ponieważ dane są podstawą skutecznego działania. Zgodnie z inicjatywą dotyczącą obserwacji oceanów w ramach paktu na rzecz oceanów wykorzystujemy moc europejskiego cyfrowego bliźniaka oceanu, opartego na zasobach wiedzy o morzu, takich jak Copernicus Marine i EMODnet, aby przekształcić dane w przewidywalność, co pozwala nam przechodzić od obserwacji do rozwiązania. Teraz możemy symulować rozprzestrzenianie się gatunków inwazyjnych, prognozować wpływ fal upałów na stada ryb i testować skuteczność chronionych obszarów morskich przed ich wdrożeniem. Narzędzia te mają kluczowe znaczenie dla odpornej i zrównoważonej niebieskiej gospodarki. Ocean wysyła nam wyraźny sygnał. Teraz jesteśmy lepiej przygotowani, by na niego odpowiedzieć – zaznaczył Kostas Kadis, komisarz do spraw rybołówstwa i oceanów.
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)
