12 sierpnia do jednego ze zbiorników wodnych na terenie Nadleśnictwa Kozienice, wsiedlono prawie 430 raków błotnych Astacus leptodactylus. Informację przekazała Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Radomiu (RDLP). Działania mające pomóc w odbudowie populacji raka błotnego, wiążą się z projektem restytucji rodzimych gatunków raków, realizowanym na terenie Puszczy Kozienickiej.
Ochrona populacji raka błotnego – młode wyklują się w wylęgarni
Jak podaje RDLP, wiosną samice ze złożonymi jajami pod odwłokiem, będą przeniesione do pobliskiej wylęgarni w Augustowie. Obiekt należy do Kozienickiego Parku Krajobrazowego. Po wykluciu, osiągnięciu odpowiednich rozmiarów i właściwej twardości pancerzyka, raki trafią do zbiorników i cieków wodnych. Wcześniej zbiorniki poddano ocenie warunków bytowania. Jednocześnie, zapowiedziano monitoring zwierząt i stanu ich siedlisk. Raka błotnego obejmuje ochrona częściowa. Uznaje się go za gatunek rodzimy. Występuje w Polsce od XIX wieku, a początkowo zamieszkiwał tereny Morza Czarnego i Kaspijskiego. Gatunek może zasiedlać zbiorniki o zamulonym dnie i inne wody o podobnych warunkach. Różni się od rodzimego raka szlachetnego wyglądem szczypiec – szczypce raka błotnego są dłuższe i węższe. Ma też bardziej miękki i pokryty drobnymi kolcami pancerz.
Przyczyny spadku populacji raka błotnego
Populacja raków zmalała pod koniec XIX wieku, przez niekontrolowaną eksploatację dzikich populacji. Jako alternatywę, sprowadzano wówczas raki amerykańskie. Te z kolei przywiozły ze sobą dżumę raczą – chorobę wywoływaną przez mikroskopijne grzyby pasożytnicze. Wraz z chemizacją rolnictwa i melioracjami, zdziesiątkowała ona populacje rodzimych gatunków. O siedliska z rodzimymi rakami konkurują też inwazyjne gatunki obce. Wśród nich RDLP wymieniła raka pręgowatego, raka sygnałowego i raka marmurkowego.
To nie pierwsze wsiedlenia raków na terenie Puszczy Kozienickiej
W 2020 roku raki szlachetne, posiadające inne wymagania dotyczące jakości wody, wpuszczono do strumienia na terenie Nadleśnictwa Zwoleń. Podobne działania prowadził także Kozienicki Park Krajobrazowy. Zadania dotyczące odbudowy populacji raka szlachetnego i błotnego w Puszczy Kozienickiej wykonywano w ramach projektu „Ochrona bioróżnorodności w mazowieckich parkach krajobrazowych”. Za jego realizację odpowiadał Mazowiecki Zespół Parków Krajobrazowych – Kozienicki Park Krajobrazowy. W jego ramach powstała wylęgarnia raków w ośrodku edukacyjnym w Augustowie.
Ochrona raków wymaga współdziałania różnych środowisk, w tym naukowców, przyrodników i leśników – podkreśla RDLP. Działania na terenie RDLP w Radomiu są realizowane w związku z porozumieniem, zawartym w grudniu 2023 roku. Dotyczy ono działań na rzecz ochrony rodzimych gatunków raków i ryby różanki w wodach na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów w Radomiu. Na terenie nadleśnictw RDLP znajduje się wiele siedlisk odpowiednich dla raka błotnego i szlachetnego, głównie niewielkich zbiorników wodnych i drobnych cieków, nieużytkowanych i niezbyt często penetrowanych przez ludzi – podsumowała RDLP.
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. 2 x E. Nowicka/RDLP w Radomiu
