Minęło pół roku od ponownego uruchomienia programu Czyste Powietrze. Zainteresowanie programem utrzymuje się na najniższym poziomie w historii – alarmuje fundacja SmogLab. Jeśli obecne tempo się nie zmieni, to cel, jaki postawił przed sobą rząd, czyli likwidacja 2,5 mln kopciuchów, zajmie 35 lat – zaznacza w przekazanej informacji.
Tak mało wniosków w programie Czyste Powietrze jeszcze nie było
Od września 2018 roku do września 2025 roku w programie Czyste Powietrze złożono ponad milion wniosków. Opiewają one na łączną kwotę 40 miliardów złotych. Program był w ostatnich latach jedną z najpopularniejszych form państwowego wsparcia gospodarstw domowych – podaje SmogLab. Przyspieszenie wymiany kopciuchów i zwiększenie tempa termomodernizacji zostało wpisane do umowy koalicyjnej rządu Donalda Tuska. Sam Tusk zapowiadał w grudniu 2023 roku rekordy w tych obszarach.
Jednak po reformie programu widać drastyczny spadek zainteresowania programem. W pół roku od momentu ponownego uruchomienia dotacji (do 26 września) złożono 33,8 tys. wniosków. To tyle ile w poprzednich latach składano w okresie niecałych dwóch miesięcy – podaje SmogLab. W okresie od kwietnia do września poprzedniego roku złożono niemal 157 tys. wniosków. To oznacza, że zainteresowanie programem spadło o około 80%. Dla porównania, w 2022 złożono 157 tys. wniosków, w 2023 217 tys., a w 2024 – 271 tys.
– To kapitulacja w walce nie tylko o życie i zdrowie Polaków, ale też o ich poziom warunków bytowych. Obecne tempo oznacza, że zdrowym powietrzem w Polsce będziemy cieszyć się dopiero w 2060 roku, chociaż założeniem programu była likwidacja kopciuchów w 10 lat od jego rozpoczęcia, czyli do 2029 roku – powiedział Maciej Fijak z fundacji SmogLab.
Czystsze powietrze to mniej przedwczesnych zgonów
W 2030 roku Polska jest zobowiązana spełnić nowe normy jakości powietrza. Według badań Europejskiego Centrum Czystego Powietrza, śmiertelność z powodu smogu spadnie 20 tys. osób rocznie. Jak podaje SmogLab, aktualnie w Polsce, z powodu zanieczyszczonego powietrza, każdego roku przedwcześnie umiera ok 40 tys. osób.
– W naszej analizie pozytywnie oceniamy niektóre aspekty działań rządu, jak chociażby ubiegłoroczne wprowadzenie nowych norm dla węgla, wprowadzenie operatorów gminnych w programie Czyste Powietrze czy obowiązkowego audytu energetycznego – powiedziała Martyna Jabłońska ze SmogLabu.
Fundacja dostrzega też powołanie komitetu koordynacyjnego do spraw programu. W sierpniu zarządzenie w tej sprawie podpisał premier, jednak efektów jak na razie nie widać – zaznacza SmogLab. Fundacja rekomenduje rządzącym przeprowadzenie szczegółowej analizy powodów dla których zainteresowanie programem jest rekordowo niskie, likwidację barier dla chętnych z korzystania z programu i działania mające na celu odbudowę zaufania obywateli i obywatelek do tej formy wsparcia. Jako konieczne wskazano udrożnienie zaległych wypłat w programie, które na początku września 2025 roku wynosiły miliard złotych.
Pełny raport „Barometr Czystego Powietrza” można znaleźć na stronie smoglab.pl.
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)
