Zielony Transport Publiczny

„Zielony Transport Publiczny”, czyli „zielona” rewolucja w komunikacji publicznej

Dzięki dotacjom z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) – w ramach programu „Zielony Transport Publiczny” – coraz więcej polskich miast przestawia swój transport zbiorowy na proekologiczny, zeroemisyjny. Autobusy elektryczne zastępują na miejskich liniach komunikacyjnych dotychczas użytkowane autobusy spalinowe, a jak wskazuje NFOŚiGW, wkrótce na ulicach będą się także pojawiać autobusy wodorowe. Program „Zielony Transport Publiczny” szczególne znaczenie rozwojowe ma dla mniejszych ośrodków, gdzie skala inwestycji infrastrukturalnych oraz mobilność mieszkańców nie jest tak dynamiczna, jak w wielkich aglomeracjach.

„Zielony Transport Publiczny” – program priorytetowy NFOŚiGW

Wdrażany przez NFOŚiGW program priorytetowy pod nazwą „Zielony Transport Publiczny” wspiera upowszechnianie proekologicznej komunikacji miejskiej w całej Polsce. Jego głównym celem jest obniżenie wykorzystania energii i paliw emisyjnych w miejskim transporcie zbiorowym, a także kreowanie „zielonej mobilności” wśród mieszkańców, która sprzyja rozwojowi gospodarczemu i społecznemu miast – tłumaczy Narodowy Fundusz.

Jak wskazuje NFOŚiGW, drugi nabór w omawianym programie został dostosowany do warunków określonych w Krajowym Planie Odbudowy. Dzięki temu od funkcji wsparcia bezemisyjności oraz rozwoju określonych technologii przeszedł do łączenia funkcji proekologicznych i społecznych, bowiem oprócz ograniczenia zanieczyszczenia powietrza, poprzez rozwój zeroemisyjnego transportu publicznego, przeciwdziała wykluczeniu transportowemu, szczególnie w regionach i miastach z wyzwaniami strukturalnymi.

Zgodnie z przyjętą przez rząd „Polityką Energetyczną Polski do 2040 roku”, każdy przetarg na autobus w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców już od 2025 r. powinien dotyczyć wyłącznie zero- i niskoemisyjnych autobusów (elektrycznych i wodorowych). Program „Zielony Transport Publiczny” wdrażany przez NFOŚiGW wspiera ten strategiczny cel państwa. A to oznacza, uwzględniając średni cykl „żywotności” autobusów miejskich, że do 2030 r. w największych polskich miastach nie powinny już jeździć autobusy inne niż zeroemisyjne – dodaje Fundusz.

101 wniosków w programie „Zielony Transport Publiczny”

W zakończonym 20 grudnia drugim konkursowym naborze omawianego programu NFOŚiGW otrzymał od organizatorów transportu publicznego z całej Polski 101 wniosków, w tym 69 wniosków o dotację. Wartość zgłoszonych projektów została oszacowana na kwotę ponad 1,31 mld zł. Wnioskodawcy, wśród których dominują przedstawiciele samorządów średnich i małych miast, zakładają, że ze środków Funduszu sfinansują koszty kwalifikowane zakupu ekoautobusów w podziale: 808, 8 mln zł w formie dotacji oraz 143, 7 mln zł jako niskooprocentowaną pożyczkę.

– Będąc główną instytucją finansującą ekorozwój Polski, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej skupia się na poprawie jakości życia Polaków, a temu w bardzo dużej mierze służą działania na rzecz rozwoju elektromobilności i lepszego stanu powietrza. Projekty realizowane obecnie w wielu polskich miastach są przykładem takiego podejścia. Ekologiczne autobusy wprowadzone do taboru komunikacji zbiorowej zastępują pojazdy stare, szkodliwe dla ludzi i środowiska. Modernizacja miejskiej floty ogranicza zanieczyszczenie powietrza, a jednocześnie znacznie poprawia mobilność mieszkańców i komfort ich podróżowania – zauważa Maciej Chorowski, prezes NFOŚiGW.

Zakładany efekt programu „Zielony Transport Publiczny”

Finansowanie z programu „Zielony Transport Publiczny” ekologicznego taboru przełoży się na zmniejszenie emisji CO2 o 18416 ton/rok, na ograniczenie emisji pyłów o średnicy mniejszej niż 10 mikrometrów (PM10) o 0,052 ton/rok oraz na ograniczenie emisji tlenków azotu o 13,611 ton/rok. Jednocześnie, dzięki skierowaniu, zwłaszcza do średnich i małych miast, pokaźnych dotacji z NFOŚiGW, samorządy będą mogły zmierzyć się z problemem wykluczenia transportowego, które według różnych szacunków może dotykać od 11 do nawet 15 mln Polaków.

Możliwość korzystania z publicznego, a do tego nowoczesnego i ekologicznego transportu zbiorowego powinni mieć wszyscy Polacy, również mieszkańcy mniejszych miast, w tym zwłaszcza ośrodków dotychczas zaniedbywanych pod względem rozwoju społeczno-gospodarczego, jak również regionów górniczych i ekologicznie zdegradowanych. Dlatego właśnie w nowej odsłonie programu „Zielony Transport Publiczny” zostały przewidziane duże preferencje dla samorządów, które chcą rozwijać „zieloną” komunikację miejską i podmiejską – dodaje szef NFOŚiGW.

„Zielony Transport Miejski w Chełmie” i „elektryki” na prąd z wodoru

Jednym z przykładów takich ośrodków jest Chełm, gdzie dzięki dotacji z NFOŚiGW, w wysokości ponad 100 mln zł, miasto zakupi 26 autobusów wykorzystujących do napędu energię elektryczną wytworzoną z wodoru. Zeroemisyjne pojazdy będą obsługiwać główne linie komunikacyjne. Z ulic zniknie większość przestarzałych pojazdów spalinowych. Proekologiczne przedsięwzięcie pn. „Zielony Transport Miejski w Chełmie” zostanie zrealizowane właśnie w ramach wspomnianego programu NFOŚiGW.

Całkowity koszt chełmskiego projektu wynosi ponad 111,8 mln zł, z czego 100,4 mln zł pokryje bezzwrotne dofinansowanie z NFOŚiGW. Samorząd ma kupić 26 autobusów, a będą to bezemisyjne pojazdy kategorii M3-FCEV (Fuel Cell Eletric Vehicle) zasilane z ogniw paliwowych.

Zielony Transport Publiczny

Komunikacja publiczna wraz ze swoją infrastrukturą to swoisty krwiobieg miasta, który w dużym stopniu decyduje o jego szansach i możliwościach rozwojowych. Mieszkańcy podróżujący do pracy, szkoły czy w innych sprawach życiowych, powinni mieć możliwość przemieszczania się w sposób wygodny i sprawny, a zarazem ekologiczny. Bo wygodny i „zielony” transport zbiorowy to dzisiaj jeden z wyznaczników jakości życia w mieście. Z tych powodów inwestujemy w rozwój zeroemisyjnego taboru przy wydatnym wsparciu ze strony Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Jednocześnie od 1 września 2021 roku zdecydowaliśmy się na wprowadzenie bezpłatnej komunikacji miejskiej, co zaowocowało wzrostem zainteresowania mieszkańców transportem publicznym – zaznacza Jakub Banaszek, prezydent Chełma.

Stację tankowania wodorem wybuduje podmiot zewnętrzny

Proekologiczne autobusy w Chełmie mają być tankowane na stacji wodorowej, którą wybuduje podmiot zewnętrzny. Trwają już rozmowy z potencjalnymi inwestorami. Bieżącą obsługą techniczną pojazdów i ich serwisem zajmą się pracownicy tutejszego operatora komunikacji miejskiej. W ramach projektu wspartego przez NFOŚiGW przewidziano bowiem także przeprowadzenie szkoleń z zakresu użytkowania bezemisyjnych autobusów dla co najmniej 50 kierowców i ośmiu mechaników. Podjęte zostaną ponadto działania informacyjno-promocyjne wskazujące na ekologiczne, społeczne i ekonomiczne korzyści płynące z elektryfikacji transportu miejskiego w Chełmie.

Planowany roczny przebieg każdego wodorowego autobusu zakupionego przez samorząd Chełma to minimalnie 25 tys. km/rok, co przy zakupie 26 pojazdów da w skali roku łączny wynik na poziomie co najmniej 650 tys. przejechanych kilometrów rocznie. Dzięki wprowadzeniu do eksploatacji autobusów zeroemisyjnych będzie można wycofać z użytkowania 26 pojazdów spalinowych, w tym 19 o normie emisji Euro III i siedem – Euro IV. Inwestycja w rozwój transportu zeroemisyjnego przynieść ma w Chełmie wymierne efekty ekologiczne: zmniejszenie emisji dwutlenku węgla (917,4245 ton/rok), ograniczenie emisji tlenków azotu (8,1478 ton/rok), a także ograniczenie emitowania do atmosfery pyłów PM10 (0,1622 ton/rok). Przedsięwzięcie ma być zrealizowane do 30 listopada 2025 r. – dodaje NFOŚiGW.

Wielokierunkowo i równomiernie, zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju kraju

Chełmski projekt to tylko jeden z przykładów, gdyż podobne inwestycje w zeroemisyjny transport zbiorowy, dzięki dotacjom z NFOŚiGW, poczyniło już albo jest w trakcie stosownych procedur, wiele innych polskich miast – rozmaitej wielkości i w różnych regionach kraju – zaznacza Fundusz i dopowiada, że w ramach programu „Zielony Transport Publiczny” umowy o dofinansowanie zawarły już (lub są w trakcie takiej procedury albo w fazie końcowych negocjacji) samorządy kilkudziesięciu polskich miast i aglomeracji. Fundusz dodaje, że wsparcie ze środków publicznych jest udzielane wielokierunkowo i równomiernie, zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju kraju, jednak ze szczególnym uwzględnieniem miast niedużych, mających wprawdzie spory potencjał społeczny i gospodarczy, ale borykających się z licznymi barierami rozwojowymi.

„Elektryki” to prawie połowa kupowanych obecnie autobusów miejskich

Według Funduszu należy zakładać, że modernizacja i „zazielenienie” zbiorowego transportu w Polsce w roku 2022 i w latach następnych nabierze rozpędu, właśnie za sprawą dofinansowania ze środków NFOŚiGW. Elektryfikacja taboru wspierana przez program „Zielony Transport Publiczny” systematycznie postępuje – zarówno w ujęciu statystycznym, jak i geograficznym, o czym świadczą również dane prezentowane przez niezależne organizacje branżowe. W ubiegłym roku po raz pierwszy w historii Polski udział proekologicznych autobusów sięgnął prawie trzech czwartych ogólnej liczby pojazdów zakupionych przez samorządy. Dynamicznie postępuje zwłaszcza elektryfikacja floty, gdyż prawie połowa kupowanych obecnie autobusów miejskich to „elektryki” – podkreśla NFOŚiGW. Nabywane za dotacje proekologiczne pojazdy będą sukcesywnie zasilały floty poszczególnych przewoźników, przybliżając realizację strategicznego celu państwa, jakim jest przestawienie całego transportu zbiorowego w naszym kraju na zeroemisyjny.

Na podstawie nadesłanej informacji

rys. 2 x NFOŚiGW

Partner Portalu

Partner Portalu