Zanieczyszczenie powietrza stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia, szczególnie w miastach. Tam aż 96% mieszkańców jest narażonych na wdychanie szkodliwych substancji. Jednym z głównych źródeł tych zanieczyszczeń jest transport drogowy. Dane opublikowane przez Health and Environment Alliance (HEAL) dla Warszawy, Krakowa, Poznania i Wrocławia wskazują na poważne skutki zdrowotne wynikające z ekspozycji na zanieczyszczenia. Skutki te to choroby układu oddechowego i krążeniowego, raka płuc, a nawet cukrzycę. HEAL przedstawia rekomendacje działań na rzecz poprawy jakości powietrza dla samorządów.
Zanieczyszczenie powietrza – normy przekroczone nawet kilkudziesięciokrotnie przekroczone
Polska należy do krajów, w których zanieczyszczenie powietrza jest na najwyższym poziomie – podkreślił HEAL. Szkodliwe substancje, takie jak pyły zawieszone (PM), dwutlenek azotu (NO₂) i dwutlenek siarki (SO₂), niekiedy kilkunastokrotnie lub kilkudziesięciokrotnie przekraczają normy zalecane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Szczególnie zagrożone są dzieci, osoby starsze, przewlekle chore oraz mieszkańcy obszarów o niższym statusie socjoekonomicznym i tych o dużym natężeniu ruchu drogowego.
– Wiemy, że zarówno krótko-, jak i długotrwałe narażenie na zanieczyszczenie powietrza, także to z transportu, przyczynia się do szeregu negatywnych skutków zdrowotnych, których nie możemy bagatelizować – skomentowała lek. Olga Wdowiczak, specjalistka ds. zdrowia środowiskowego w HEAL Polska. – Wśród nich wymienia się choroby układu oddechowego oraz układu krążenia, ale także rzadziej łączone ze smogiem: cukrzycę, zaburzenia przebiegu ciąży i rozwoju płodu oraz negatywny wpływ na zdolności poznawcze u dzieci – dodała.
Rekomendacje dla czterech miast, by zmniejszyć liczbę zgonów
Wdrożenie działań ograniczających szkodliwe emisje spalin z transportu przynosi korzyści zdrowotne, ekonomiczne i społeczne – zaznaczyła organizacja. Dostępne analizy wskazują, że gdyby najnowsze wytyczne WHO, dotyczące jakości powietrza, zostały spełnione, Warszawa każdego roku mogłaby uniknąć 2023 zgonów z powodu zanieczyszczenia PM2,5 i 743 zgonów w wyniku ekspozycji na NO₂. Szacunki dla Krakowa, Poznania i Wrocławia wskazują na kilkaset możliwych do uniknięcia przedwczesnych zgonów rocznie, wywołanych zanieczyszczeniem powietrza w każdym z miast.
Samorządy odgrywają kluczową rolę w transformacji miast i walce o czyste powietrze dla zdrowia ich mieszkańców – podkreśliła organizacja. Dlatego też HEAL przedstawił rekomendacje dla czterech miast, których celem jest ograniczenie emisji transportowych. Pośród tych rekomendacji znalazły się:
- wprowadzenie stref ograniczających ruch samochodowy, takich jak strefy czystego transportu,
- promocja zdrowej mobilności poprzez poprawę sieci komunikacji publicznej, rozwój infrastruktury rowerowej i przestrzeni przyjaznych pieszym,
- tworzenie większej liczby terenów zieleni,
- planowanie przestrzenne w duchu miast 15-minutowych, które zakładają, że wszystkie podstawowe potrzeby mieszkańców mogą być zaspokojone w promieniu 15 minut pieszo, rowerem lub transportem publicznym od wyjścia z domu.
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)
