Wymogi Komisji Europejskiej i oczekiwania Ministerstwa Klimatu i Środowiska spowodowały, że niebawem w Katowicach powstanie strefa czystego transportu (SCT). Jak podkreślił Urząd Miasta Katowice (UM), przepisy uwzględnią interes mieszkańców miasta. Strefa ma ruszyć 29 czerwca.
Strefa czystego transportu w Katowicach – przyczyny wprowadzenia
Katowice zostały zobligowane do wprowadzenia Strefy Czystego Transportu przez Komisję Europejską. W mieście działa jedna z 18 stacji GIOŚ, monitorujących jakość powietrza w polskich miastach. Do marca 2025 r. była ona zlokalizowana przy autostradzie A4 (Aleja Górnośląska). Wysokie natężenie ruchu tranzytowego powodowało przekroczenia poziomów dopuszczalnych dwutlenku azotu dla całej aglomeracji. Wyniki nie były miarodajne dla ruchu miejskiego ani dla oceny zasadności wprowadzenia Strefy Czystego Transportu – podkreślił UM.
Starania o przeniesienie stacji rozpoczęto w 2022 roku. Co warto zaznaczyć, w 2025 roku stację przeniesiono na ul. Dudy-Gracza. Informację o zmianie przekazano do Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Przez wiele miesięcy pozostała ona jednak bez odpowiedzi – poinformował UM. W grudniu zeszłego roku MKiŚ przekazało, że lokalizacja stacji nie zwalnia Katowic z obowiązku utworzenia SCT. Decyzję argumentowano koniecznością wprowadzenia strefy dla wypłaty środków z KPO.
Obecnie, wyniki pomiarów stacji zlokalizowanej na ul. Dudy-Gracza nie wykazują przekroczeń poziomów dopuszczalnych dwutlenku azotu – przekazał UM. Komisja Europejska ocenia jednak sytuację na podstawie danych z 2024 r. i oczekuje wdrożenia strefy.
Jaki obszar obejmie strefa czystego transportu?
Według przekazanej informacji, SCT obejmie rynek i ulice wokół niego. Wymieniono m.in. fragmenty ulic 3 Maja i Warszawskiej oraz ulice Dyrekcyjną, Staromiejską, Mariacką, Mielęckiego, Szkolną, Bankową, Teatralną, Młyńską i Pocztową. Granicę strefy wyznaczają:
- odcinek ulicy ks. Piotra Skargi od skrzyżowania z ulicą Juliusza Słowackiego do skrzyżowania z aleją Wojciecha Korfantego;
- ulica Stanisława Moniuszki
- ulica prof. Waleriana Pańki;
- odcinek ulicy Jerzego Dudy-Gracza od skrzyżowania z ulicą prof. Waleriana Pańki do skrzyżowania z ulicą Warszawską;
- odcinek ulicy Warszawskiej od skrzyżowania z ulicą Jerzego Dudy-Gracza do skrzyżowania z ulicą Francuską;
- odcinek ulicy Francuskiej od skrzyżowania z ulicą Warszawską do skrzyżowania z ulicą Mariacką Tylną;
- ulica Mariacka Tylna;
- ulica Dworcowa od skrzyżowania z ulicą Mariacką Tylną do skrzyżowania z ulicą Juliusza Słowackiego;
- odcinek ulicy Juliusza Słowackiego od skrzyżowani z ulicą Dworcową do skrzyżowania z ulicą ks. Piotra Skargi.
Strefa nie obejmie dróg i skrzyżowań wyznaczających jej granice. Wymienione wyżej ulice nie wchodzą w skład Strefy Czystego Transportu. Ze względu na dojazd do szpitala św. Elżbiety, z SCT wyłączono ulicę ks. Stanisława Maślińskiego.
Mieszkańcy a wstęp do SCT
Ograniczenia nie dotyczą pojazdów mieszkańców Katowic i gmin Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, jeśli pojazdy te były w ich posiadaniu przed dniem ustanowienia strefy. Dopóki te samochody będą przechodziły badania techniczne, będą miały wstęp do SCT – podkreślił UM. Przepisy nie obejmą także motocykli, pojazdów klasyfikowanych jako inne, np. specjalne, autobusy realizujące przewozy w ramach publicznego transportu zbiorowego oraz pojazdy zabytkowe i historyczne. Wstęp do SCT mają również pojazdy uczestniczące w imprezach związanych z korzystaniem z drogi w sposób szczególny.
Od 29 czerwca 2026 do 31 grudnia 2033 roku, do SCT wjadą samochody benzynowe, spełniające normy emisji spalin Euro 3 lub wyprodukowane nie wcześniej niż w 2000 r. Natomiast od 1 stycznia 2034 roku do strefy bezterminowo wjadą samochody benzynowe, spełniające przynajmniej wymagania normy Euro 4 lub wyprodukowane nie wcześniej niż w 2005 r.
W przypadku samochodów z silnikiem Diesla:
- od 29 czerwca 2026 do 31 grudnia 2033 roku pojazdy spełniające przynajmniej wymagania normy Euro 4 lub wyprodukowane nie wcześniej niż w 2005 r.
- od 1 lipca 2029 do 31 grudnia 2033 pojazdy spełniające wymogi normy Euro 5 lub powstałe nie wcześniej niż w 2009 r.
- od 1 stycznia 2034 bezterminowo spełniające przynajmniej normy Euro 6 lub wyprodukowane nie wcześniej niż w 2014 r.
Co w przypadku pojazdów spoza Katowic?
Od 29 czerwca 2026 do 31 grudnia 2033 roku, wymagania dotyczące pojazdów benzynowych, pozostaną takie same, jak w przypadku mieszkańców Katowic. Do SCT wjadą pojazdy z silnikami Diesla, spełniające przynajmniej wymagania normy Euro 5 lub wyprodukowane nie wcześniej niż w 2009 r. Od 1 stycznia 2034 roku, ograniczenia zarówno dla pojazdów benzynowych jak i z silnikiem Diesla, będą takie same, jak dla mieszkańców Katowic.
Korzystanie ze strefy nie będzie wiązało się z koniecznością uzyskiwania jakichkolwiek zezwoleń ani umieszczania na pojeździe specjalnych naklejek – zaznaczył UM. W nie ma również wprowadzania opłat za wjazd do strefy.
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. Kamil Kalkowski
