Antysmogowe działania miasta i mieszkańców przynoszą efekty – stan powietrza w Rybniku poprawia się. Średnioroczne stężenie pyłu PM10 osiągnęło najniższy wynik w historii pomiarów! – chwali się Urząd Miasta Rybnika (UM).
Rybnicki magistrat podkreśla, że minął kolejny rok wdrażania śląskiej uchwały antysmogowej. Zaznacza przy tym, że był to pierwszy rok po obowiązkowej wymianie najstarszych kotłów. Znane są już wyniki pomiarów automatycznych ze stacji przy ul. Borki w Rybniku. Magistrat zaznacza, że jest to jedyna w mieście stacja państwowego monitoringu, która od kilkunastu lat, w tym samym miejscu i tymi samymi metodami, mierzy jakość powietrza. Czyni ją to najbardziej wiarygodnym urządzeniem na terenie miasta, dostarczającym dane do wszystkich oficjalnych opracowań państwowych i unijnych służb monitoringu powietrza na temat jakości powietrza w Rybniku – dodaje UM.
Najniższe stężenie w historii pomiarów
– Z danych wynika jednoznacznie, że wartość najważniejszego wskaźnika, tj. średniorocznego stężenia pyłu PM10, osiągnęła poziom 28 µg/m3, co jest najniższym wynikiem w historii pomiarów i wynikiem znacznie poniżej normy wynoszącej maksymalnie 40 µg/m3 średniorocznie. Drugi ze wskaźników opisujących zanieczyszczenie pyłem zawieszonym, tj. liczba dni z przekroczeniami normy PM10, również należy do dwóch najniższych w historii pomiarów i wynosi 44. Przekracza co prawda normę o dziewięć dni, ale i tak notujemy tu znaczny postęp w stosunku do poziomu sprzed wdrażania uchwały antysmogowej – mówi Bartłomiej Kozieł, główny specjalista w Wydziale Rozwoju UM.
To, jak poprawia się powietrze w Rybniku, doskonale widać na podstawie danych dotyczących jakości powietrza w poszczególnych miesiącach 2022 r. – przekonuje UM.
– Maksymalne dobowe stężenia przekroczyły wartość 100 µg/m3 tylko w jednym miesiącu – w marcu. A jeszcze niedawno w miesiącach okresu grzewczego regularnie występowały wartości rzędu 200, 300, czy nawet rekordowe 800 µg/m3 – dodaje Bartłomiej Kozieł.
Liczby jednoznacznie wskazują, że stan powietrza w Rybniku ulega poprawie
Według UM, liczby jednoznacznie wskazują nie tylko na to, że poprawia się stan powietrza w Rybniku, ale też na przyczyny tego stanu. Na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) można prześledzić, jak wygląda sytuacja z wymianą źródeł ogrzewania w budynkach jednorodzinnych, które powszechnie były uznawane za podstawowe źródło „niskiej emisji” pyłu.
– Gratulacje dla mieszkańców Rybnika. Gratulacje dla rybnickiego samorządu. Bez wspólnego wysiłku nie byłoby poprawy. Rybniczanie nie chcą puszczać z dymem zdrowia swojego i swoich najbliższych, nie chcą też rujnować domowych budżetów paląc drogim węglem, dlatego pozbywają się kopciuchów. Miastu chyba skutecznie udało się pozbyć łatki „smogowej stolicy smogu”. Dzisiaj Rybnik jest liderem walki ze smogiem w regionie. Liczę, że w kolejnych latach będzie tylko lepiej, a rybnickie rozwiązania będą podpatrywane i wdrażane także w innych częściach województwa, bo czyste powietrze należy się wszystkim. Co mogą zrobić samorządy, które do tej pory zaniedbywały sprawy związane z jakością powietrza? Po pierwsze, powinny edukować i uczciwie informować mieszkańców o problemie. Po drugie, wspierać tych, którzy chcą pozbywać się kopciuchów i ocieplać domy. Po trzecie, egzekwować antysmogowe przepisy. To się wszystkim opłaci, bo czyste powietrze, to dłuższe życie i zdrowe życie – mówi Emil Nagalewski z Polskiego Alarmu Smogowego.
Jeszcze ok. 5000 kotłów na węgiel
W 2022 r. na terenie Rybnika istniało ok. 19,5 tys. budynków jednorodzinnych – dane te zmieniają się prawie codziennie wraz z oddawaniem nowych budynków do użytku. Według danych z CEEB z grudnia 2022 r. domy te były wyposażone w następujące podstawowe źródła centralnego ogrzewania:
- Kotły na paliwo stałe (węgiel) – 10489 sztuk, w tym kotły 5 klasy – 5420 (ponad 50%);
- Kotły gazowe – 6617 sztuk;
- Pompy ciepła – 1825 sztuk;
- Kotły na pellet – 1651 sztuk;
- Sieć ciepłownicza – 405 sztuk;
- Kotły na olej – 252 sztuki.
W sumie to 21239 sztuk (niektóre budynki mają zgłoszone więcej niż jedno źródło centralnego ogrzewania) – podaje UM.
– Pozostało więc jeszcze ok. 5000 kotłów na węgiel, które nie spełniają docelowych wymagań śląskiej uchwały antysmogowej. Ich czas wymiany mija odpowiednio w 2023 roku – kotły wyprodukowane w latach 2007-2012, 2025 roku – kotły wyprodukowane w latach 2013-2017 i 2027 roku – kotły 3 i 4 klasy niezależnie od wieku, certyfikowane wg normy PN 303-5:2012. Od 2018 roku, kiedy to szacowano że w domach jednorodzinnych w Rybniku istnieje co najmniej 14000 źródeł kwalifikujących się do wymiany, dokonano więc znacznego postępu – dodaje Bartłomiej Kozieł.
Poprawiający się stan powietrza w Rybniku – zasługa mieszkańców
Tak szybka poprawa jakości powietrza nie byłaby możliwa bez zaangażowania mieszkańców Rybnika. Złożyli oni najwięcej w Polsce wniosków do ogólnokrajowego programu „Czyste Powietrze”. Magistrat zaznacza, że w ciągu czterech lat, od września 2018 r. do września 2022 r., rybniczanie złożyli aż 5246 wniosków o dofinansowanie z programu. Dzięki temu pozyskali 66,5 mln zł bezzwrotnych dotacji oraz 2 mln zł preferencyjnych pożyczek na wymianę źródeł ciepła i termomodernizację. Miejscy urzędnicy podkreślają, że działało również Miasto. Liczne inwestycje w miejskim zasobie mieszkaniowym oraz w budynkach użyteczności publicznej (m.in. termomodernizacja i wymiana źródeł ciepła w 100 budynkach ZGM) zostały docenione w rankingu miast na prawach powiatu, wydających najwięcej na poprawę jakości powietrza. Rybnik zajął w tym zestawieniu pierwsze miejsce.
Kontrole przestrzegania uchwały antysmogowej
Istotne znaczenie dla jakości powietrza mają również kontrole posesji pod względem przestrzegania uchwały antysmogowej. Jak zaznacza UM, działania takie muszą być podejmowane przez służby miejskie. Chodzi m.in. o to, by być „fair” w stosunku do tych, którzy ponieśli koszty związane z dostosowaniem się do zapisów uchwały antysmogowej. Od stycznia do września 2022 r. przeprowadzono 3123 kontrole posesji w związku z uchwałą antysmogową. W ich efekcie ujawniono 388 wykroczeń (12% wszystkich kontroli). Z tej liczby 122 zakończyło się wystawieniem mandatu lub skierowaniem sprawy do sądu. W 266 przypadkach skończyło się na pouczeniu z wyznaczeniem terminu powtórnej kontroli. Magistrat wskazuje, iż pouczenia są udzielane osobom, które podjęły działania w celu zmiany źródła ciepłą, ale np. z uwagi na opóźnienia w dostawie nowych urządzeń lub w przyłączeniu do sieci gazowej przez Państwową Spółkę Gazowniczą nie były w stanie zrobić tego w wyznaczonym terminie.
Walka o lepszy stan powietrza w Rybniku – co będzie się działo w 2023 r.?
Magistrat prognozuje przy tym, co będzie się działo w omawianym zakresie w 2023 r. według UM, będzie to przede wszystkim rok wymiany kotłów węglowych, wyprodukowanych w latach 2007-2012 (poza kotłami 3 i 4 klasy wg normy PN 303-5:2012).
Planującym wymianę ogrzewania w domach jednorodzinnych miejscy urzędnicy przypominają przy okazji, że od 3 stycznia 2023 r. funkcjonuje nowa wersja programu „Czyste Powietrze”. Pozwala ona na uzyskania podwyższonego dofinansowania na wymianę węglowych źródeł ciepła na wszystkie źródła z wyjątkiem węgla. Magistrat wskazuje też, że osoby planujące w br. zmianę w budynkach jednorodzinnych źródła węglowego na gazowe mogą również skorzystać z 15 tys. zł dofinansowania w ramach postępowania kompensacyjnego. Rybnik przystąpił także do programu “Ciepłe Mieszkanie” (obejmującego mieszkania w budynkach wielorodzinnych). Planowany pierwszy nabór chętnych odbędzie się w I kwartale 2023 r.
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. sozosfera.pl
