Badania unikalne w skali Polski – sprawdzili jakie patogeny zagrażają płazom

Naukowcy przebadali ponad tysiąc płazów z różnych stanowisk w Polsce. Sprawdzali, jakie patogeny zagrażają płazom – informuje Polska Agencja Prasowa (PAP) i dodaje, że to badania unikalne w skali Polski. Jak dotąd nie wykryto obecności na terenie Polski Bsal – groźnego grzyba wywołującego spustoszenie wśród zachodnioeuropejskich populacji salamander plamistych – dodaje PAP.

Jakie patogeny zagrażają płazom? Sprawdzano w ramach unikalnych badań

Wyniki badań koordynowanych przez dr. hab. Macieja Pabijana z Uniwersytetu Jagiellońskiego ukazały się w czasopiśmie Diseases of Aquatic Organisms. „Płazy to jedna z najbardziej zagrożonych grup kręgowców na świecie” – napisali autorzy badania w komunikacie przesłanym PAP. Przypominają, że zwierzętom tym zagraża nie tylko człowiek, który niszczy ich siedliska, ale problemem są również płazie choroby.

Naukowcy wymieniają, że populacje płazów na całym świecie dziesiątkowane są choćby przez mikroskopijne grzyby z rodzaju Batrachochytrium, takie jak B. dendrobatidis (Bd) i B. salamandrivorans (Bsal), a także wirusy z rodzaju Ranavirus (Rv).

„Istnieje pilna potrzeba poznania rozmieszczenia i rozpowszechnienia tych patogenów, aby zrozumieć i ograniczyć straty, jakie niosą dla bioróżnorodności płazów” – zaznaczają naukowcy.

Jakie patogeny zagrażają płazom? Przebadano ponad 1000 płazów

Przebadali oni pod kątem obecności patogenów ponad 1000 płazów pochodzących z populacji naturalnych oraz osobników trzymanych w ogrodach zoologicznych i prywatnych hodowlach. Autorzy zaznaczają, że to pierwsze w Polsce badania przesiewowe płazich patogenów.

Naukowcy wykryli grzyba Bd na 40% stanowisk i u ponad 14% płazów z populacji naturalnych, a także w dwóch hodowlach.

„Te alarmujące statystyki znajdują się w górnej granicy częstości notowanych w innych krajach Europy Środkowej, przykładowo przekraczają dwukrotnie prewalencję Bd na terenie Niemiec czy Węgier” – komentują autorzy badania.

Spośród wszystkich płazów największą liczbę infekcji Bd wykryto u żab wodnych (Pelophylax esculentus) i kumaków górskich (Bombina variegata) – odpowiadały one za 75% wszystkich infekcji Bd, co sugeruje dużą rolę tych dwóch gatunków jako rezerwuarów patogenów w środkowoeuropejskich siedliskach słodkowodnych – wskazuje PAP.

Wirusy Rv od wybrzeża Bałtyku po okolice Zakopanego

Wirusy Rv stwierdzono na mniejszej liczbie stanowisk (12%), przy czym infekcje dotyczyły płazów z odległych od siebie miejsc (np. wybrzeże Bałtyku i okolice Zakopanego), świadczące o rozpowszechnieniu patogenu.

Jak dotąd nie wykryto obecności na terenie Polski Bsal – groźnego grzyba wywołującego spustoszenie wśród zachodnioeuropejskich populacji salamander plamistych.

Naukowcy zaznaczają, że uzyskane wyniki mogą być niedoszacowane, ponieważ w niektórych lokalizacjach zostało pobranych tylko jedna lub kilka prób.

Wszechobecność Bd i – w mniejszym stopniu – Rv sugeruje, że zmniejszanie się liczebności populacji płazów w regionie może wynikać nie tylko z niekorzystnych dla przyrody zmian w siedliskach, ale może być również związane z wygasłymi lub wciąż trwającymi, ale niewykrytymi, epidemiami – skomentował Maciej Pabijan z Uniwersytetu Jagiellońskiego, naukowiec koordynujący badania.

Nie tylko patogeny zagrażają płazom. Aż 41% gatunków płazów zagrożonych wyginięciem!

Naukowcy powiązali również rozmieszczenie Bd z niższą średnią roczną temperaturą i krajobrazem bogatym w zbiorniki wodne oraz dużym udziałem terenu zurbanizowanego – zaznacza PAP.

Można się spodziewać, że żab, ropuch, traszek, salamander czy tropikalnych płazów beznogich będzie na całym świecie ubywać. Od lat 80. XX wieku populacje płazów na całym świecie tak szybko się zmniejszają, że zjawisko to nazwano współczesnym wymieraniem płazów – dodaje PAP.

Według danych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) na świecie wyginięciem zagrożonych jest 41% gatunków płazów. W Polsce żyje 18 gatunków płazów, wszystkie one są pod ochroną – podkreśla Agencja.

Na podstawie pap-mediaroom.pl (PAP – Nauka w Polsce)

fot. sozosfera.pl