W dniach 15-24 lipca 2022 r. naukowcy ze Śląskiego Centrum Wody Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach wraz z badaczami Uniwersytetu Szczecińskiego przeprowadzili badania Odry na odcinku od Ostrawy do Szczecina. Spływ badawczy, przeprowadzony pod hasłem „Czysta Odra – Why Not”, zorganizowany był wspólnie z Fundacją Why Not. Jak zaznacza Uniwersytet Śląski (UŚ), wyniki badań mogą pomóc w ustaleniu przyczyny katastrofy ekologicznej w rzece.
Jakie parametry uwzględniono w badaniach mogących pomóc w ustaleniu przyczyny katastrofy ekologicznej w rzece?
Z uwagi na niski stan wody spływ badawczy rozpoczęto kajakami w Ostrawie, następnie w Kędzierzynie Koźlu zwodowano łódź badawczą UŚKA II. W trakcie wyprawy naukowcy codziennie pokonywali dystans ok. 80 km, dokonując szczegółowych pomiarów, mniej więcej co 1 km. Celem wyprawy badawczej była kompleksowa analiza stanu rzeki. Dokonywano pomiarów fizykochemicznych wody w rzece przy użyciu wieloparametrowych sond zanurzeniowych, mierząc m.in.: stężenie tlenu rozpuszczonego, stężenie chlorków, pH, potencjał REDOX, przewodność, mętność i chlorofil fikocyjaniny.
Dodatkowo, w wybranych miejscach pobrano próby wody do analizy w akredytowanych laboratoriach, materiał do zbadania okrzemków (glonów), a także prowadzono pomiary przepływu, pionowego rozkładu prędkości wody oraz przekrojów poprzecznych koryta Odry.
Jak zaznacza UŚ, dzięki prowadzonym analizom możliwe będzie dokonanie oznaczeń laboratoryjnych obejmujących następujące wskaźniki: ogólne substancje rozpuszczone, stężenie siarczanów, chlorków, ortofosforanów, azotu amonowego, azotu azotanowego, chromu (VI), arsenu, antymonu, wapnia, magnezu, sodu, żelaza, manganu, cynku, kadmu, ołowiu, chromu, miedzi, niklu, kobaltu, baru, boru, berylu, glinu, wanadu, molibdenu, srebra, talu, tytanu i cyny oraz azotu metodą Kjeldahla i fosforu ogólnego. Ponadto badania pozwolą oznaczyć indeks oleju mineralnego i zasadowość ogólną.
Badania pomogą nie tylko w ustaleniu przyczyny katastrofy ekologicznej w Odrze
Śląska uczelnia zaznaczyła, że obecnie prowadzone są analizy chemiczne próbek wody, których wyniki wraz z analizą zostaną upublicznione w najbliższym czasie. Dzięki przeprowadzonym pomiarom możliwe będzie ustalenie czy już w połowie lipca w Odrze występowały niebezpieczne substancje, a także czy parametry wody wskazywały na zagrożenie dla żywych organizmów. Rezultaty pracy ekspertów Uniwersytetu Śląskiego i Uniwersytetu Szczecińskiego pozwolą określić obraz stanu Odry na większości jej biegu z okresu tuż przed katastrofą lub z jej początków. Wyniki będą stanowić ważny materiał do dalszych badań porównawczych, oraz tworzenia strategii ratowania rzeki. Uniwersytet Śląski w Katowicach rozpoczął już przygotowania do kolejnego spływu badawczego na Odrze, który planowany jest na wrzesień.
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. na otwarcie Weronika Kapusta,
