16 grudnia br. w ramach wstępu do kolejnego naboru w Programie LIFE oraz początku nowej perspektywy finansowej (2021-2027) Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) zorganizował webinarium pt. Europejskie i krajowe wyzwania z zakresu ochrony przyrody. To – jak zaznacza NFOŚiGW – pierwsze wydarzenie tego typu poświęcone zagadnieniom przyrodniczym ujętym w europejskim i krajowym kontekście, a skierowane do pracowników wszystkich instytucji i podmiotów zaangażowanych w Polsce w sprawy ochrony przyrody.
Wyzwania z zakresu ochrony przyrody i Program LIFE – webinarium Programu LIFE
Według Funduszu, spotkanie stanowiło impuls do zainicjowania kolejnych wartościowych i ambitnych projektów z wykorzystaniem środków Programu LIFE w nowej perspektywie finansowej przy uwzględnieniu europejskiego i krajowego wymiaru wyzwań w zakresie ochrony przyrody.
Podczas webinarium, w którym uczestniczyli przedstawiciele Komisji Europejskiej (KE), Agencji Wykonawczej ds. Rozwoju Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska (MKiŚ) omówiono m.in. aktualne europejskie dokumenty strategiczne dotyczące ochrony przyrody, unijną strategię na rzecz bioróżnorodności 2030, kierunki w jakich Program LIFE będzie realizowany w kolejnej perspektywie finansowej, a także priorytety i wyzwania, w tym największy, jakim są zmiany klimatyczne, wyniki naboru Concept Notes (CN), aktualne priorytety Polski w zakresie ochrony przyrody oraz najciekawsze europejskie projekty z zakresu ochrony przyrody. Omówione zostały również nabory 2020 na projekty tradycyjne w programie LIFE i pierwsze wyniki ogłoszone przez KE w zakresie oceny CN w I fazie naborów Podprogramu Środowisko. W tym roku aktywność polskich wnioskodawców była wyjątkowo wysoka – złożono 68 CN, co stanowi wzrost o 84% w stosunku do poprzedniego roku. Jeszcze wyraźniej widać to w obszarze „Przyrody i Różnorodności biologicznej”, gdzie wpłynęło 29 CN, co oznacza wzrost o 164%.
Wyzwania z zakresu ochrony przyrody uwzględnione w budżecie
W 2019 r. Parlament i Rada Unii Europejskiej zawarły wstępne porozumienie w sprawie działań na rzecz środowiska i klimatu Programu LIFE w latach 2021–2027 – informuje NFOŚiGW. W nowej perspektywie finansowej Program LIFE ma otrzymać proporcjonalnie najwyższy budżet. Komisja Europejska proponuje również, aby co najmniej 25% wydatków Unii Europejskiej we wszystkich programach przyczyniało się do realizacji celów klimatycznych. Jeden z głównych komponentów nowej perspektywy finansowej ma stanowić przyroda i bioróżnorodność. W ramach istniejącego od dawna celu programu LIFE we wszystkich państwach członkowskich wprowadzone będą również nowe strategiczne projekty ochrony przyrody. Pomogą one włączyć cele polityki w zakresie przyrody i różnorodności biologicznej do innych obszarów polityki i programów finansowania, dotyczących na przykład rolnictwa czy rozwoju obszarów wiejskich.
„Z początkiem 2021 r. wejdziemy w nową siedmioletnią perspektywę finansową UE, a zatem Program LIFE czekają kolejne wyzwania w nadchodzących latach. Biorąc pod uwagę przyjęcie Europejskiego Zielonego Ładu i nowej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030, Komisja Europejska ma zamiar jeszcze bardziej priorytetowo traktować ochronę przyrody, która będzie potrzebować szczególnie mocnego wsparcia” – zaznaczył Przemysław Ogiński, przedstawiciel KE.
Wyzwania z zakresu ochrony przyrody – powstrzymać spadek bioróżnorodności
Z kolei Maja Mikosińska, przedstawicielka EASME – Agencji Wykonawczej ds. Małych i Średnich Przedsiębiorstw oceniła, że „pomimo wieloletnich wysiłków, spadek różnorodności biologicznej w Europie jest faktem. Istnieją jednak dowody na to, że na obszarach Natura 2000 stan zachowania siedlisk i gatunków jest lepszy niż poza nimi (Raport State of Nature in the EU). To pokazuje, że ambitna polityka ochrony przyrody w połączeniu ze skutecznym instrumentem finansowym, takim jak LIFE i przy udziale wszystkich aktorów zaangażowanych w ochronę gatunków i siedlisk, przynosi wymierne rezultaty. Bez wątpienia wszyscy musimy zwiększyć wysiłki, aby osiągnąć cele polityki UE w zakresie różnorodności biologicznej. Program LIFE pozostanie jednym z jej głównych filarów również po 2020 roku”.
Podsumowaniem spotkania była dyskusja z udziałem polskich beneficjentów projektów LIFE, którzy przedstawili korzyści dla polskiej przyrody i społeczeństwa wynikające ze zrealizowanych przedsięwzięć.
Nabory do Programu LIFE – silna europejska konkurencja
Narodowy Fundusz podkreśla przy okazji, że ostatnie nabory do Programu LIFE w obszarze ochrony przyrody pokazały, jak silna jest europejska konkurencja pomiędzy projektami. Pomimo tego, że z Polski napłynęło w pierwszej fazie aplikowania aż 29 koncepcji projektów, to tylko pięć z nich uzyskało zaproszenie do złożenia pełnego wniosku. Jednak wiele wniosków było tuż pod progiem punktowym kwalifikującym do uzyskania zaproszenia. To wg NFOŚiGW, pokazuje, że jakość wniosków musi być wysoka, a i ich zakres obszarowy, geograficzny, musi być szeroki.
Narodowy Fundusz zaznacza, że planuje – oprócz udzielenia współfinansowania projektów w formie dotacji aż do 95% kosztów kwalifikowanych – przeznaczyć swoje środki na dofinansowanie przygotowania najbardziej perspektywicznych wniosków do LIFE.
Na podstawie nadesłanej informacji
fot. sozosfera.pl (zdjęcie ilustracyjne)
