Ochrona środowiska

Ochrona środowiska przez pryzmat nakładów finansowych

Główny Urząd Statystyczny (GUS) opublikował opracowanie pt. „Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2017 r.”.

Wielkość nakładów na środki trwałe służące ochronie środowiska w 2017 r. wyniosła ok. 6,8 mld zł, podczas gdy w 2016 r. wyniosły one 6,5 mld zł. Natomiast nakłady na środki trwałe na gospodarkę wodną osiągnęły poziom ok. 2,1 mld zł, rok wcześniej poziom nakładów na ten dział gospodarki wyniósł 1,7 mld zł. Oznacza to wg GUS wzrost rok do roku o 8,3%.

Ochrona środowiska i nakłady finansowe w 2017 r.

W 2017 r. nakłady na ochronę środowiska stanowiły 0,34% PKB, a na gospodarkę wodną – 0,10% PKB. W 2016 r. nakłady te wyniosły odpowiednio 0,35% PKB na ochronę środowiska i 0,09% PKB na gospodarkę wodną.

Jak zauważa GUS, mimo wzrostu nakładów na ochronę środowiska, utrzymujący się niski ich poziom w relacji do PKB wskazuje na konieczność dalszego inwestowania w tę dziedzinę by zapobiegać degradacji środowiska przyrodniczego, wynikającej z działalności gospodarczej. Wzorem lat poprzednich, głównym udziałowcem w nakładach na środki trwałe służące ochronie środowiska są przedsiębiorstwa. Na drugim miejscu są gminy, a następnie jednostki budżetowe. Grupą inwestorów o największym udziale nakładów w obszarze gospodarki wodnej były natomiast jednostki budżetowe, a następnie przedsiębiorstwa i gminy.

Najwięcej na gospodarkę ściekową i ochronę wód

Według danych zaprezentowanych przez GUS, największe nakłady na środki trwałe na ochronę środowiska poniesiono w województwach: śląskim (16,9% ogółu nakładów na środki trwałe służące ochronie środowiska), mazowieckim (12,2%) oraz zachodniopomorskim (10,2%). Najmniej na ten cel wydano natomiast w województwach warmińsko-mazurskim (1,7%), świętokrzyskim (1,8%) i lubuskim (2,3%). Również w zakresie nakładów na gospodarkę wodną największe nakłady poniesiono w województwie śląskim – 23,5% ogółu nakładów. W dalszej kolejności uplasowały się województwa: dolnośląskie (20,8%) i mazowieckie (13,4%). Na gospodarkę wodną najmniej wydano natomiast na Warmii i Mazurach (1,5%) oraz w Świętokrzyskiem (2%).

W strukturze nakładów na środki trwałe służące ochronie środowiska w Polsce w 2017 r. dominowały nakłady na gospodarkę ściekową i ochronę wód oraz na ochronę powietrza atmosferycznego i klimatu. Nakłady na te dziedziny wyniosły odpowiednio 39,8% i 33,9% całości nakładów na ochronę środowiska. Pozostałe 26,3% nakładów to odpowiednio nakłady na gospodarkę odpadami (12,7%), na ochronę różnorodności biologicznej i krajobrazu (2,0%), na ograniczanie hałasu i wibracji (1,0%), na ochronę gleb i wód podziemnych i powierzchniowych (0,7%), na działalność badawczorozwojową (0,3%) i pozostałą działalność związaną z ochroną środowiska (9,6%).

W 2017 r. nakłady na środki trwałe służące gospodarce ściekowej i ochronie wód wyniosły 2,7 mld zł. Największe nakłady na ten cel poniesiono w województwach: mazowieckim (16,7%), wielkopolskim (14,0%) i śląskim (11,5%) – wylicza GUS. Natomiast najniższe nakłady na tę dziedzinę ochrony środowiska poniesiono w województwach lubuskim (1,7%), świętokrzyskim (2,2%) oraz warmińsko-mazurskim (2,5%).

Ochrona powietrza, klimatu i niekonwencjonalne źródła energii

Nakłady na ochronę powietrza i klimatu w 2017 r. wyniosły w Polsce 2,3 mld zł. Najwięcej wydano na ten cel w województwach: śląskim (24,2%), zachodniopomorskim (15,4%) i pomorskim (14,8%). Z kolei najniższe wydatki związane z tą dziedziną ochrony środowiska poniesione zostały na terenie województw podlaskiego (0,5%), lubelskiego (1,0%), lubuskiego (1,1%) i wielkopolskiego (1,1%). Największą część nakładów na ochronę powietrza i klimatu stanowiły wydatki na urządzenia do redukcji zanieczyszczeń (59,5% ogółu wydatków) i zapobiegania zanieczyszczeniom (39,6%). Jak zauważa GUS, w tym obszarze na nowe techniki i technologie spalania paliw wraz z modernizacją kotłowni i ciepłowni wydano 18,6% środków, a na niekonwencjonalne źródła energii – 8,5%.

Jak zaznacza GUS, nakłady na nowe techniki i technologie spalania paliw wraz z modernizacją kotłowni i ciepłowni najwyższe były w województwach: mazowieckim (94 mln zł) i zachodniopomorskim (82 mln zł). Z kolei najwyższe wydatki na niekonwencjonalne źródła energii poniesione zostały w województwach: pomorskim (45 mln zł) oraz śląskim (41 mln zł).

Odpady i gospodarka wodna

Z opracowania GUS-u wynika także, że nakłady na gospodarkę odpadami w 2017 r. wyniosły 0,9 mln zł. Z kolei na ochronę bioróżnorodności i krajobrazu wydano w omawianym okresie to 0,1 mln zł (choć jest to chyba pomyłka w rzędzie wielkości i powinna być zapisana odpowiednio 0,9 mld zł i 0,1 mld zł).

Z danych statystycznych udostępnionych przez GUS wiadomo, że w 2017 r. kwota nakładów na gospodarkę wodną wyniosła ok. 2,1 mld zł. Z tego główny strumień – niemal 46% wszystkich nakładów w gospodarce wodnej – skierowany był na budowę infrastruktury zapewniającej wodę pitną – czyli ujęć wody i wodociągów. Największe nakłady na ujęcia i doprowadzenia wody poniesiono w województwie mazowieckim (176 mln zł) i śląskim (156 mln zł).

W podsumowaniu opracowania GUS wylicza, że w wyniku realizacji inwestycji służących ochronie środowiska w 2017 r. oddano do eksploatacji 21 oczyszczalni ścieków o łącznej przepustowości 68 tys. m3/dobę. W tej liczbie było 18 oczyszczalni ścieków komunalnych o łącznej przepustowości 5 tys. m3/dobę. Do eksploatacji przekazano 2,1 tys. km sieci kanalizacyjnej sanitarnej oraz ok. 0,5 tys. km sieci kanalizacyjnej odprowadzającej wody opadowe.

W tym czasie oddano do użytku urządzenia i instalacje do unieszkodliwiania odpadów o łącznej wydajności ok. 225 tys. ton/rok. Do użytku przekazano także urządzenia zaopatrzenia w wodę (tj. ujęcia wody i stacje uzdatniania wody) o łącznej wydajności ok. 86 tys. m3/d. Wydajność nowo oddanych ujęć wodnych wyniosła ok. 50 tys. m3/dobę, zaś wydajność stacji uzdatniania wody 36 tys. m3/dobę. Powstało także 2,7 tys. km sieci wodociągowej.

Na podstawie stat.gov.pl

fot. sozosfera.pl